Genellikle tek başlarına yeterli olmazlar. Eteklerin altındaki açıklıklar çatının havalanması için gerekli havanın girmesini sağlar. Hava çıkış yerleri yeterince yukarıda olmalıdır, yani çatı zirvesinin yan duvar yakınında olmalıdır, veya zirve üzerinde emici-atıcı sistemler yerleştirilmelidir. Eğer hava çıkış yerleri bulunmazsa, ılık ve nemli hava çatının üst bölümünde birikecektir ve hava soğuyunca nem yoğunlaşacak ve rutubetin ahşap aksam tarafından emilmesine yol açacaktır.
Çatılarda yaşanan sorunların yaklaşık olarak yarısı su akması dışındaki nedenlerden kaynaklanır. Nemin yoğunlaşması çok yaygın bir sorundur. Çatı tasarımının bir parçası olarak komple bir nem engelleme sistemi düşünüldüğünde (baca gibi çıkıntılar da su-hava geçirmez olmalıdır) bu tür problemler neredeyse tamamen ortadan kalkar. Çatıdaki havalandırma hacmi küçüldükçe, nem engelleme sisteminin etkin koruma sağlaması daha da önem kazanır.
Her bir geçmeli destek paneli, her ana kirişe yeterince uzun (genellikle 7,5 cm lik) galvaniz çivilerle sabitlenmelidir. Kullanılan paneller kuru ise, aralarına 1-2 mm aralıklar bırakılmalıdır ki, zamanla oluşacak genleşme için yer kalsın. Ahşap materyeller, hava durumuna bağlı olarak hem uzunlukta hem de kalınlıkta % 5-10 kadar büyür veya küçülür. Paneller daima kiriş üzerinde birleşmelidir. Eğer cilalanmamış ve bitim aparatlı paneller kullanılıyor ise, panel sıraları sektirmeli döşenmeli, paralel iki panel sırasındaki peneller ayni kiriş üzerinde birleşmemelidir. Sektirme 2-3 kiriş aralığı kadar olmalıdır.
Bitümlü çatı kaplaması altına, cilalanmamış geçmeli destek paneli yerine, rutubete dayanıklı plywood panel veya normal cilalanmamış panel bile kullanılabilir, yeter ki bazı şartlar yerine getirilsin.
Kare şeklinde paneller kullanıldığında, fazla budaklı ve eğri damarlı materyel muhtemel risk faktörleri oluşturur. Plywood kullanılırsa, imalatçının montaj talimatlarına uyulmalıdır. Normal paneller kullanılırsa bunlar geçmeli panellere göre daha kalın olmalıdır çünkü bunlar birlirlerine geçerek destek sağlamazlar. Kare paneller, panellerden sadece birine yük bindiğinde - örneğin üzerine basıldığında - veya kuruyup "deforme" olduklarında, zamanla düzgün olmayan yüzeye dönüşürler.
Eğer çatıda granül kaplı bitümlü keçe şilte kullanılmış ise, konutların (tek veya sıra evlerin veya apartmanların) çatılarındaki karları normal şartlarda küremeye gerek yoktur. Bu tür konutların çatı yapıları kar yükünü kolayca taşıyabilir. Ayrıca, kar, granül kaplı bitümlü keçe tabakası üzerinde kaymayacağından, tehlike arzetmez. Ancak karolu ve metal panelli çatılarda, sokaktaki veya bahçedeki insanların üzerlerine kar düşmesini önlemek için küreme yapılabilir.
Panellerin altına, ana kiriş aralıklarının orta yerlerine 50 x 50 cm aralıklarda tahta çıtalar vidalanarak yüzey düzgünleştirilebilir. Çatı taşıyıcı sistemi bir bütündür ve değiştirilmesi gerekmez. Küflenme görülen panellerin ise tabii ki yenilenmesi zorunludur.
Eğer çatı çivisinin ucu panelin içinde kalırsa, havadaki nem oranı değişmelerinin yol açtığı büzülme ve genleşmeler, zamaniçinde çivinin gevşemesine neden olur. Bitümlü shingle kullanılan çatılarda bunun sonucu (akıntılar) genellikle 10-15 yıl sonra görülmeye başlar. Eğer shingle elastomer bitümden mamul ise, ömrü birkaç on yıl (40-50 yıl) olduğundan, çivi boyu seçiminde yanlış yapılması çatının ömrünün kısalmasına yol açacağından bunun taşıdığı önemi ortadadır.
Eğer çatı çivisinin ucu panelin içinde kalırsa, havadaki nem oranı değişmelerinin yol açtığı büzülme ve genleşmeler, zamaniçinde çivinin gevşemesine neden olur. Bitümlü shingle kullanılan çatılarda bunun sonucu (akıntılar) genellikle 10-15 yıl sonra görülmeye başlar. Eğer shingle elastomer bitümden mamul ise, ömrü birkaç on yıl (40-50 yıl) olduğundan, çivi boyu seçiminde yanlış yapılması çatının ömrünün kısalmasına yol açacağından bunun taşıdığı önemi ortadadır.
Eğimin 1:5 den az olduğu çatılarda, suyun yaptığı baskının problemlere yol açması mümkündür. Çatıda akıntı olmaması garanti edilemez. Su-hava geçirmez eklenti sistemleri az eğimli çatılar için gereklidir.
Dik çatılarda bile su belirli yerlerde hapsolabilir ve normal şartlarda akıp gidemez. Örneğin çok kar yağıp baharda karın erimesi sırasında, kar ve buz suyun akıp gitmesini engeller ve su shingleların ekyerlerine baskı uygular. Eğer su geçirmez şilte tabakası olmazsa, destek panelleri ıslanır. Çok şiddetli yağmur ve fırtına da buna yol açabilir. Rüzgar hapsolmuş suyu dik çatılarda bile yukarı doğru itebilir ve shingle birleşme yerlerine baskı uygulayabilir. Modern mimari tasarımlardaki karmaşık çatı şekilleri de su geçirme riskini artırıyor. Doğru uygulanan şilte tabakası su/hava geçirmezliğini garanti eder.
Bitümlü shingle çatılarda yosun üreyebilir, özellikle de yakında ağaçlar var ise. Etraftaki toprağın PH değeri ve bitki örtüsü de yosun üremesini etkiler. Shingle ın üst yüzeyi granül haldeki taş malzeme ile kaplıdır ve doğal olarak kaya ve taş üzerindeyosun ürer. Yosunun çatılardan düzenli aralıklarla temizlenmesi önerilir.
Birinci önlem, (sıcak yaz günlerinde değil) ilk veya sonbaharda fırça ile temizlik yapmaktır. Yeterli olmazsa kimyevi madde kullanılarak yosun temizlenir. Çok sayıda yosun türü olduğu için tek bir kimyevi madde her zaman kullanılamaz. Yapı marketlerden yosun temizleme ilaçlarını temin edebilirsiniz. Bu tür maddeler arasında Boracol 10 Rh ve Homeenpoisto 1 (Tikkurila) gibileri sayılabilir.
En akla yakın neden, kısa çivi veya zımba teli kullanılmış olmasıdır. Eğer çivinin (veya zımba telinin) ucu destek panel tabakasını geçmezse, ahşabın, nemden kaynaklanan büzülme-genleşme hareketleri sonucunda çivi yerinden çıkar ve shingle tabakasına dışa doğru baskı uygular ve örneğin ek yerleri ufalanmaya başlar. Shningleların altına giren çivinin ucu destek panel tabakası içinde kalıyorsa, o tabakanın şişmesine yol açar ve bu da problemi daha da büyütür. Böyle durumlarda Katepal Oy'nin teknik destek hizmetini aramakta fayda vardır.
Çatıdaki vadiler ve baca diplerinde, 70 cm genişliğinde 10 m boyunda olan Super-Pintari elastomer bitümlü rulolar kullanılmalıdır. Etek ve zirve shingleları vadilerde ve bac diplerinde kullanılmaz. Yapılışa ilişkin daha ayrıntılı talimatları ürün paketlerinde veya internet sitemizde bulabilirsiniz.
Çatıdaki vadi diplerinde geçirmezlik, altta keçe şilte, üstte ise bitümlü rulo ile sağlanır. Metal levha kullanılmaz, çünkü ısı genleşmesi yüksektir. Çatı yüzey sıcaklığı, yazın en sıcak günü ile kışın en soğuk günü arasında 130 derece Santigrada kadar fark gösterebilir. Metalin yüksek orandaki genleşmesi ek ve bağlantı yerlerinde sorunlara neden olur. Çatı vadilerinde yine en çok su ve kar biriktiğinden, en çok basınç ve gerilim de en çok su hareketinin olduğu yerlerde cereyan eder.
Şilte bu şekilde kullanıldığında, modern elastomer bitümlü ürünlerin uzun ömrüne ayak uyduramaz.
Çatı eteklerinde destek tabakasının kenarlarına çakılan çiviler zamanla çıkar, şilte kalkar ve kolayca yırtılır. Gevşemiş çivinin deliğinden giren su, eteğin üzerinde aşıp kenar ahşap panellerince emilebilir ve onları çürümesine neden olabilir. Çatı etekleri ve yan kenarları boyunca metal kanal kesinlikle önerilir.
Eskiden rulo şeklinde paketlenmiş su geçirmez kanallar kullanılmaktaydı, ancak bugünlerde damla sistemli metal levhalar kullanılmaktadır. Kısa (1 m'lik) su geçirmez etek şiltelerinin kullanımı ve kurulması doğrudan su akış hattına uyumlu şekilde yapılabilir. Su akışına yardımcı olan metal levha aslında bağlantı yerlerinin üstü bir alt tabakanın kurumasıyla kapatılan düz kenarlı çatı kaplamasının devamıdır. ‘Fazlalık' addedilen su akış levhalarının katlanması ve kesilip ayrılması suretiyle fırçalı levhalar (3 adet) elde edilebilmesi sayesinde su geçirmez (fırçalı) levhalar aynı zamanda malzeme tasarrufu sağlamakta, böylece fire verilen malzeme miktarı azalmaktadır.
Alt akış kanalını aynı zamanda metal levha kullanmadan da yapmak mümkündür, örneğin geleneksel sosis tipi akış kanalı kullanmak suretiyle. Bu durumlarda akış kanalının kenarına diagonal istikamette, çevresine yüzeysel şilteden (Super-Pintari) 35 cm'lik kanal kesilip çevrilerek örtülen yarım daire şeklinde bir tahta parçası yapıştırılır.
Şiltenin doğrudan çatıdan döndürülüp çatı kenarını aşacak şekilde getirilmesi ve panelin ön kenarına çivilenmesi, bizim tavsiye etmediğimiz bir işlem olup garanti koşullarımıza uymayan bir çözüm olarak addedilir.
İlke olarak çatı shingleları sıcak havalarda döşenir ve en iyi sonuçlar alınır. Ancak bazen soğuk havada da çatı işi yapılması gerekir. Bu durumda aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
1- Çatı shingleları yaz gelip sıcaklık yükselinceye kadar birbirlerine yapışmayacaktır.
2- Soğukta shinglelar sert halde olduğundan, üst üste gelen shinglelar arasında boşluklar kalır ve sırttatki apışkan yüzey kurur ve okside olur ve ısıtma işlemi olmadan shinglelar yapışmaz.
3- Yazın güneye batıya bakan yönlerde yapışma daha kolay gerçekleşir ancak kuzeye bakan tarafta problemler görülebilir.
4- Giriş, yukarı dönme ve iç kat yerleri gibi K-36 yalıtım maddesi kullanılması gereken yerlerin yalıtım işlemi oldukça sorunlu olabilmektedir.
Çatıdaki girinti-çıkıntı, vadi ve diğer riskli yerlerin tamamen tıkanması için sonbahar ve kış aylarında süper kiremitaltı şiltesi kullanılması ve shingle döşeme işinin bahara/yaza bırakılması önerilir.
Eğer Super Kiremitaltı Şilte ruloları kullanılırsa, ilave kaplama olmaksızın kışı geçirir. Eğer K-EL 60/2200 veya U-EL 60/2200 kullanılırsa, membranın bütünlüğünü korumak için özel önlemler gerekir.
Eğer çatı eğimi 1:3 ün altında ise,eski bitümlü keçe, asla, kiremitaltı şiltesi olarak yeterli olmaz. Daha dik eğim söz konusu ise, çatının ve keçenin durumuna göre karar verilir. Bitümlü çatı paneline 15 yıl garanti verilebilmesi kurulum talimatlarında belirtilen (veya kalite olarak ondan da iyi olan) alt şilteler kullanılması durumunda mümkündür.
Dik eğimli çatılarda, merdiven ve iskeleler engelleme yapacağından, shingle döşemek zordur ve ayağınızın altına kaymaz bir tabaka yerleştirmek için şunları yapınız:
1- Etek seviyesine kadar iskele kurulmalı ve döşeme mümkün olduğunca iskele üzerinden yapılmalıdır.
2- Döşenmiş shingle sıraları üzerine 50x100 lük düz bir kalas sabitlenmeli ve 1000 mm aralıklarla 10 mm çapında delikler açılmalıdır. Bu delikler bir shingle sırasındaki çıkıntılara ayarlanmalıdır. Daha sonra bu çıkıntılar katlanır ve çıta, bükülen şerit boyunca alttaki shingle üzerinden döşeme tahtasına 8x80 ahşap vidası ile sabitlenir. Çıtanın yerine iyice sabitlenmesi için vidalar sıkılmalıdır. Çıta üzerine basıldığında yukarı dönmüş shingle çıkıntılarının aşınmaması ve zarar görmemesi için özen gösterilmelidir. İşin ileri aşamasında, aynı tahtalar uygun aralıklarla çatı eğimine sabitlenir. İlk eğim eteğe kadar çatılandığında aşağıya doğru çalışmaya başlayın ve tahtaları dikkatle yerinden çıkararak, tahta altlarından ortaya çıkan delikleri K-36 sızdırmaz malzeme ile kapatınız. Shingle ın yapışma yerlerinin kirlendiği veya uzun süre ters kalmış shingle uçlarının özellikle iyi yapışmış olmasını sağlayınız. İkinci eğimin çatılanması da aynı şekilde yapılır ve tahtalar, tepe plakaları yerine yerleştirilmeden çıkarılmamalıdır.
Genellikle dik eğimli çatılarda bile kar tutucular gerekli olmaz. Bina inşaat çizimlerinde kar tutucularına yer verilmişse, imar izni veren yetkililer tüm diğer imar izin işlerinde olduğu gibi bunların da yerli yerinde yapılmasını pekala talep edebilir. Çatı kaplama malzemesi değişirse, planların ve malzeme spesifikasyonlarının da değişmesi gerekir. Bitümlü membran veya shingle kullanılan çatılarda, granül toprak yüzey karın kaymasını önler. Kar kürenmedikçe veya erimedikçe aşağı kaymaz.
Kar tutucularının amacı, karın ve buzun çatıdan düşmesini engellemektir. Bitümlü çatılardan kar ve buz aşağı kaymadığından, sağlam bir çatıya delikler açmak tamamen fuzuli bir işlemdir. Kar tutucuları, genellikle hem su akımının ve hem de buz tabakalanmasına yol açmak suretiyle su birikiminin en çok olduğu su akış kanallarının yakınına yerleştirilir. Su yalıtımını sağlayan bu kritik bölgedeki yapıya gereksiz yere delik açmak yararından çok zarar verecek bir işlem olarak addedilmelidir.
Membran ruloları hem dikey hem de yatay yönde döşenebilir. En önemli nokta ek yerlerinin gereken şekilde kaynaştırılmasıdır. Hava/su geçirmezliğini sağlamak için, bitümlü membran ruloları birbirlerine paralel yerleştirilmeli ve eşit bitişik şekilde döşenmelidir. Dik eğimli çatılarda, kırışıklık problemini önlemek için dikey döşemeyi öneririz. Eğer membranlar eski keçe şilte tabakası üzerine döşenecekse, eski keçe ruloları yönünde (paralel) döşenmesini öneririz.
Yatay döşemede, membran rulolarını tam düzgün yerleştirmek-sabitlemek zordur- çatı eğimi arttıkça daha da zorlaşır. Keza, dik eğimli çatılarda membran rulolarını yatay yönde germek de zordur. Bu yüzden, eğer membran biraz dahi gevşek kalırsa ve tam anlamıyla düzleşmemiş ise, kırışıklıklar ortaya çıkar.
Elastomer değişikliğe tabi tutulmuş bitümendir. Değiştirmek için SBS Elastomer kullanılır. Elastomer bitümen soğuk hava şartlarında esnekliğini muhafaza eder (-30 derece Santigratda kırılma sonrası ürünlerin % 30 dan fazlası esnemeye devam eder), UV radyasyonuna şişirilmiş bitümene göre daha dayanıklıdır ve yumuşama derecesi şişirilmiş bitümene göre çok daha yüksektir. Elastomer bitümenin ekonomik ömrü, şişirilmiş bitümlü ürünlere göre çoğu zaman iki misline kadar uzundur. Katepal günümüzde, tüm membran ve shingle ürünlerini elastomer bitümenden üretmektedir.
Akıntı olur çünkü az eğimli çatılarda su baskısı daha yüksektir. Ürün seçiminden önce asgari eğim şartı araştırılmalıdır.
Çok kısa çiviler zamanla destek panel tabakasından ileri geri hareketler sonucu gevşer-çıkar ve membranı ve shingle ı dışa doğru iterek ek yerlerinde açılmalara neden olur.
Zımbalarda derinlik ayarı yoktur ve kompresor basınc ayarı ile zımba telinin giriş derinliği belirlenir. Yumuşak ahşap materyelde zımba teli fazla derine iner ve membran veya shingle ı deler sert ahşapda ise budaklarda, çıkıntı oluşturur ve membran veya shingle a dışa doğru baskı uygular.
Çatı iskeletinin bir kısmı nem alır ve destek panellerinin şişmesi artar. En kötü hallerde küflenme/çürüme kısa sürede ortaya çıkar. Ayrıca nem yoğunlaşmasından doğan akıntılar da görülebilir.
Nem binanın yapısına (özellikle kışın) sızar ve büyük yoğunlaşma ve/veya küflenme sorunlarına yol açabilir.
Nem binanın yapısına (özellikle kışın) sızar ve büyük yoğunlaşma ve/veya küflenme sorunların yol açabilir.
En kötü hallerde, destek panelleri bükülmeye başlar ve bu su-geçirmezlik tabakasını yırtar ve akıntı başlar.
Çatı üzerinde normal insan yürümesini taşıyamaz ve su geçirmezlik tabakası yırtılır (isan yürümesi veya kar-buz nedeniyle).
Baca yanından su sızar.
Çivi sadece bir shingle tabakasını deler ve shingle ın yapışkan sırt yüzeyinin alttaki shingle a yapışması gerçekleşmez. En kötü senaryoda fırtına sonucu çatının bir yüzündeki shinglelar olduğu gibi aşağıya gider.
YANLIŞ, çivi destek panel tabakasını geçmelidir.
YANLIŞ, aralarında 1-2 mm aralık bırakılmalıdır.
YANLIŞ, zirvede havalandırma atık boruları yoksa, çatının hava-değişimi sağlanamayan üst bölümünde rutubet birikir.
YANLIŞ, Çatı zirvesinde hava çıkış kanalları olmalı ve hava çatı ana kirişleri arasındaki tüm bölümlerden kaçabilmelidir (gerekirse zirve boyunca bir havalandırma tüneli oluşturulmalıdır)
KATEPAL OY | Katepalintie 15, PL 33 | 37501 LEMPÄÄLÄ | Puh. (03) 375 9111 | Fax (03) 375 0974 | Sähköposti: katepalkatepalfi


